In vorige blogpost sprak ik al kort over de mooie woorden die Gerhard Verfaillie, directeur van CCHA/cultuurcentrum Hasselt gebruikte tijdens de opening van Terra Humana aldaar. Ik was erg verrast en werd geraakt door de manier hoe hij dit zag en uiteindelijk overbracht naar het publiek.
Ik stond er wat van te kijken hoe Gerhard als curator, maar uiteindelijk ook wel wat als buitenstaander, de eerste blikken op beelden en de verhalen ervaren had. Hij vatte het samen in een wondermooie speech die de essentie van het project blootlegde. Ik deel dan ook met veel dankbaarheid en plezier de tekst die hij schreef.
Ik had een klein beetje kiekevlees tijdens het luisteren. Dàt kan ik niet overbrengen in zo'n korte post, maar ik hoop dat het jou ook kan raken.
Terra Humana. Menselijk aarde. Aarde van de mens, aarde door de mens.
Menslandschap.
Voorbij het landschap door de mens bewerkt, gaat Johan Vanstraelen op zoek naar de ongerepte natuur om vast te stellen dat het er nauwelijks of niet (meer) is. We hebben inderdaad vastberaden ingegrepen, kunstmatig parken aangelegd, oevers versterkt, beplantingen veranderd.
Het is verleidelijk om hier een macro-verhaal van te maken. Een verhaal dat zich inschrijft in de globale klimaatproblematiek, dat wijst naar Natuur & Bos, naar ontharding en kappen van stadsbomen. Maar Johan opteert voor het micro-verhaal, een verhaal van kwetsbaarheid, van verbondenheid en van schoonheid.
Hij doet dat door fotografische keuzes. Zijn beelden in Terra Humana zijn voor mij geen uitdrukking van landschapsfotografie. Wel van portretfotografie met de natuur als model. Hij zoomt in, kadreert, stuurt composities, zoekt details op, structuren en kleurpatronen.
Zijn beelden doen me denken aan het gedicht ‘Een steen’ van Tom Van Deel:
Een steen in een beek verveelt zich niet
water glijdt langs en groet vluchtig,
hij blijft in beweging van denken, omspoeld
door suggestie, geduldig geslepen. Daar ligt hij,
vast in de bocht: een steen die zich niet verveelt,
die ziet hoe het toegaat, verandert, verdwijnt en
toch aldoor bestaat.
Johan Vanstraelen ver-beeld-t niet de beek in het landschap, hij kiest voor de steen in het water.
Als toeschouwer maak je een wandeling, zie je hoe ‘de steen’ in zijn beelden verandert en toch in zijn schoonheid blijft bestaan.
Gerhard Verfaillie
Terra Humana, CCHA-cultuurcentrum Hasselt, 2025.
Dankjewel Gerhard! Ik koester deze woorden met veel dankbaarheid.
Ben jij hierdoor getriggerd? Ga gerust een kijkje nemen in CCHA, de expositie loopt nog tot eind oktober.
Meer informatie over Terra Humana: klik even door naar de juiste pagina op mijn website.
